Canada is met een oppervlakte van bijna 10 miljoen vierkante kilometer het op één na grootste land ter wereld, na Rusland. Nederland past er ongeveer 240 keer in. Van de Atlantische kust in het oosten tot de Stille Oceaan in het westen is het ruim 5.000 kilometer, en het land beslaat zes tijdzones. Toch wonen er maar ongeveer 41 miljoen mensen, de meesten in een smalle strook langs de grens met de Verenigde Staten. In dit artikel lees je hoe groot Canada precies is, hoe het zich verhoudt tot Nederland, Europa en de VS, hoe groot de provincies zijn en wat die enorme afstanden betekenen voor een reis.
Canada in cijfers
| Gegeven | Canada |
|---|---|
| Totale oppervlakte | ongeveer 9.984.670 km² |
| Landoppervlak | ongeveer 9.093.500 km² |
| Wateroppervlak | ongeveer 891.000 km², bijna 9 procent |
| Inwoners | ongeveer 41 miljoen |
| Bevolkingsdichtheid | ongeveer 4 inwoners per km² |
| Hoofdstad | Ottawa |
| Grootste stad | Toronto |
| Provincies en territoria | 10 provincies en 3 territoria |
| Tijdzones | 6 |
| Kustlijn | ongeveer 243.000 km, de langste ter wereld |
| Landgrens met de VS | ongeveer 8.890 km |
| Hoogste berg | Mount Logan, 5.959 meter |
Hoe groot is Canada vergeleken met Nederland?
Nederland heeft, inclusief binnenwateren en een deel van de zee, een oppervlakte van ongeveer 41.500 vierkante kilometer. Canada is met bijna 10 miljoen vierkante kilometer dus ongeveer 240 keer zo groot. Kijk je alleen naar het land, dan is het verschil nog groter: ongeveer 270 keer.
Een paar vergelijkingen om het voor te stellen:
- Alleen de provincie Quebec is met ruim 1,5 miljoen vierkante kilometer al ongeveer 37 keer zo groot als Nederland.
- Het kleinste deel van Canada, de provincie Prince Edward Island, is met ongeveer 5.660 vierkante kilometer iets groter dan de provincie Gelderland.
- Het grootste Canadese eiland, Baffin Island, is met ruim 500.000 vierkante kilometer ongeveer twaalf keer zo groot als Nederland.
Ook het verschil in bevolking is opvallend. In Nederland wonen ongeveer 18 miljoen mensen op een klein oppervlak, met een dichtheid van meer dan 500 inwoners per vierkante kilometer. In Canada wonen ruim twee keer zoveel mensen op een oppervlak dat 240 keer zo groot is. Gemiddeld heeft iedere Canadees dus honderden keren meer ruimte dan iemand in Nederland.
Canada vergeleken met andere grote landen
| Land | Oppervlakte |
|---|---|
| Rusland | ongeveer 17,1 miljoen km² |
| Canada | ongeveer 9,98 miljoen km² |
| Verenigde Staten | ongeveer 9,5 tot 9,8 miljoen km², afhankelijk van de meetmethode |
| China | ongeveer 9,6 miljoen km² |
| Brazilië | ongeveer 8,5 miljoen km² |
| Australië | ongeveer 7,7 miljoen km² |
Canada en de Verenigde Staten liggen dicht bij elkaar. Kijk je naar het totale oppervlak, inclusief meren en rivieren, dan is Canada groter. Kijk je alleen naar het land, dan zijn de Verenigde Staten en China iets groter. Dat komt doordat Canada zo veel water heeft: duizenden meren, de grote baaien en een deel van de Grote Meren.
Vergeleken met Europa is Canada ook enorm. De hele Europese Unie heeft een oppervlakte van ongeveer 4,2 miljoen vierkante kilometer. Canada is dus ruim twee keer zo groot als alle EU-landen samen.
De provincies en territoria van Canada
Canada bestaat uit tien provincies en drie territoria. De territoria in het noorden zijn enorm, maar heel dun bevolkt.
| Provincie of territorium | Oppervlakte | Hoofdstad |
|---|---|---|
| Nunavut | ongeveer 2.093.000 km² | Iqaluit |
| Quebec | ongeveer 1.542.000 km² | Quebec City |
| Northwest Territories | ongeveer 1.346.000 km² | Yellowknife |
| Ontario | ongeveer 1.076.000 km² | Toronto |
| British Columbia | ongeveer 945.000 km² | Victoria |
| Alberta | ongeveer 662.000 km² | Edmonton |
| Saskatchewan | ongeveer 652.000 km² | Regina |
| Manitoba | ongeveer 648.000 km² | Winnipeg |
| Yukon | ongeveer 482.000 km² | Whitehorse |
| Newfoundland en Labrador | ongeveer 405.000 km² | St. John’s |
| New Brunswick | ongeveer 73.000 km² | Fredericton |
| Nova Scotia | ongeveer 55.000 km² | Halifax |
| Prince Edward Island | ongeveer 5.660 km² | Charlottetown |
Nunavut, het grootste territorium, is groter dan Mexico, maar telt maar zo’n 40.000 inwoners. Ontario, de provincie met de meeste inwoners, is ongeveer 26 keer zo groot als Nederland. Daar liggen Toronto en de hoofdstad Ottawa. British Columbia, aan de westkust, is ruim twintig keer zo groot als Nederland.
Afstanden in Canada
De afmetingen van Canada worden pas echt duidelijk als je naar de afstanden kijkt. Een paar voorbeelden:
- Halifax naar Vancouver: ongeveer 4.400 kilometer in een rechte lijn, ongeveer even ver als van Amsterdam naar de Westelijke Sahara.
- Toronto naar Vancouver: ongeveer 3.350 kilometer in een rechte lijn. Met het vliegtuig ben je ruim vier uur onderweg, met de auto minstens vier tot vijf dagen.
- Toronto naar Montreal: ongeveer 540 kilometer, ongeveer vijf uur rijden of vijf uur met de trein.
- Vancouver naar Banff: ongeveer 850 kilometer over de weg, een rit van negen tot tien uur.
- Calgary naar Banff: ongeveer 130 kilometer, anderhalf uur rijden.
- Montreal naar Quebec City: ongeveer 250 kilometer, drie uur rijden.
De Trans-Canada Highway, de weg die het land van oost naar west doorkruist, is ongeveer 7.800 kilometer lang. Daarmee is het een van de langste nationale wegen ter wereld. De trein The Canadian van VIA Rail rijdt in ongeveer vier dagen en vier nachten van Toronto naar Vancouver, over een afstand van ruim 4.400 kilometer.
Zes tijdzones
Door de breedte van het land heeft Canada zes tijdzones. Van oost naar west zijn dat Newfoundland Time, Atlantic Time, Eastern Time, Central Time, Mountain Time en Pacific Time. Newfoundland heeft een bijzondere tijd: het loopt een half uur voor op de Atlantische tijd. Als het in Vancouver 9.00 uur ’s ochtends is, is het in St. John’s al 13.30 uur. Ten opzichte van Nederland is het in Toronto en Montreal zes uur vroeger, en in Vancouver negen uur vroeger.
Waar wonen de Canadezen?
Hoewel Canada enorm is, wonen de meeste mensen in een klein deel ervan. Ongeveer driekwart van de bevolking woont binnen 160 kilometer van de grens met de Verenigde Staten. De grootste stedelijke gebieden zijn Toronto, Montreal, Vancouver, Calgary, Edmonton en Ottawa. Een groot deel van de bevolking woont in de corridor tussen Quebec City en Windsor, langs de Sint-Laurensrivier en de Grote Meren.
Het noorden, met de territoria en het noordelijke deel van de provincies, is grotendeels onbewoond. Daar vind je toendra, boreaal bos, permafrost en ijs. Veel dorpen in Nunavut zijn alleen per vliegtuig of in de zomer per schip bereikbaar. Ongeveer veertig procent van het land ligt ten noorden van de boomgrens. Een reis naar dat gebied vraagt dus om goede voorbereiding en vaak om een georganiseerde tour.
Landschappen van een enorm land
Door zijn grootte heeft Canada een enorme variatie aan landschappen.
De Rocky Mountains
In het westen, in Alberta en British Columbia, liggen de Canadese Rockies. Hier vind je de bekende nationale parken Banff, Jasper, Yoho en Kootenay, met gletsjers, turquoise meren zoals Moraine Lake en Lake Louise en wilde dieren als grizzlyberen en elanden. De Icefields Parkway tussen Banff en Jasper is ongeveer 230 kilometer lang en geldt als een van de mooiste wegen ter wereld.
De prairies
In het midden van het land liggen de prairies van Alberta, Saskatchewan en Manitoba. Hier zie je eindeloze graanvelden, weidse luchten en kleine dorpen met graansilo’s. Het is een van de grootste landbouwgebieden ter wereld.
Het Canadees Schild en de meren
Een groot deel van Canada ligt op het Canadees Schild, een oud rotsplateau vol meren, rivieren en bossen. Canada heeft meer meren dan welk ander land ook. Rond de Grote Meren in Ontario liggen ook de Niagara-watervallen, op de grens met de Verenigde Staten.
De oostkust
In het oosten liggen de maritieme provincies Nova Scotia, New Brunswick en Prince Edward Island, en het ruige Newfoundland. Hier vind je vissersdorpjes, vuurtorens, kliffen en de Bay of Fundy, waar het verschil tussen eb en vloed tot zestien meter kan zijn, het grootste ter wereld.
Het hoge noorden
In het noorden liggen het Arctisch gebied en de eilanden van de Canadese Arctische Archipel. Hier leven ijsberen, walrussen en narwallen, en kun je het noorderlicht zien. Het is een van de meest afgelegen gebieden ter wereld.
Wat betekent de grootte van Canada voor je reis?
Kies een regio
De belangrijkste les: probeer niet heel Canada in één reis te zien. Zelfs in drie weken haal je niet alles. Kies een regio en neem de tijd. Populaire keuzes zijn:
- West-Canada: Vancouver, Vancouver Island, de Rockies met Banff en Jasper. Ideaal voor natuurliefhebbers.
- Oost-Canada: Toronto, Niagara Falls, Ottawa, Montreal en Quebec City. Ideaal voor een combinatie van steden en natuur.
- Maritieme provincies: Nova Scotia, New Brunswick en Prince Edward Island. Ideaal voor kust, rust en zeevruchten.
- Yukon en het noorden: voor avonturiers die wildernis en het noorderlicht zoeken.
Voor een uitgewerkte route lees je onze gids over een rondreis door Canada.
Plan je vervoer
Binnen een regio is een huurauto of camper de meest gebruikte manier van reizen. De wegen zijn goed, maar de afstanden tussen plaatsen zijn groot. Tank op tijd, want in afgelegen gebieden kan het volgende tankstation honderden kilometers verderop liggen. Tussen regio’s vlieg je meestal, bijvoorbeeld van Toronto naar Calgary of Vancouver. De trein is vooral een belevenis, niet de snelste manier van reizen.
Houd rekening met het klimaat
Omdat Canada zo groot is, verschilt het klimaat sterk per regio. Vancouver heeft een mild zeeklimaat, met zachte, natte winters. De prairies hebben hete zomers en strenge winters, met temperaturen tot ver onder de min twintig. In het noorden is het grootste deel van het jaar winter. Wil je weten wanneer je het beste kunt gaan, lees dan ons artikel over de beste tijd voor een vakantie in Canada.
Waarom is Canada zo groot?
De omvang van Canada heeft historische oorzaken. Toen de Britten en Fransen in de zeventiende en achttiende eeuw Noord-Amerika koloniseerden, claimden ze enorme gebieden. De Hudson’s Bay Company beheerde eeuwenlang een gebied dat bekend stond als Rupert’s Land, rond de Hudsonbaai. In 1867 ontstond de Canadese federatie met vier provincies. Twee jaar later kocht Canada Rupert’s Land van de Hudson’s Bay Company, waardoor het land in één klap vele malen groter werd. Daarna sloten British Columbia, Prince Edward Island en later de andere gebieden zich aan. Newfoundland was de laatste provincie die erbij kwam, in 1949. Het jongste territorium is Nunavut, dat in 1999 werd afgesplitst van de Northwest Territories.
Hoeveel tijd heb je nodig voor een reis door Canada?
De grootte van Canada bepaalt hoe je je reis indeelt. Hieronder een paar richtlijnen, uitgaande van een reis met een huurauto of camper binnen één regio.
Twee weken
Met twee weken kies je één regio en neem je de tijd. In het westen is een klassieke route: vlieg naar Calgary, rijd naar Banff en Lake Louise, neem de Icefields Parkway naar Jasper en rijd via Kamloops en Whistler naar Vancouver. Dat is ongeveer 1.500 kilometer rijden. In het oosten combineer je Toronto, Niagara Falls, het Algonquin Provincial Park, Ottawa, Montreal en Quebec City. Ook dat is zo’n 1.500 kilometer.
Drie weken
In drie weken kun je in het westen Vancouver Island toevoegen, met Victoria en Tofino aan de ruige westkust. Of je maakt in het oosten een uitstapje naar de Gaspésie, het schiereiland in Quebec met kliffen en walvissen. Je kunt er ook voor kiezen om rustiger te reizen en langer op één plek te blijven, bijvoorbeeld in een blokhut aan een meer.
Vier weken of langer
Met vier weken of meer kun je twee regio’s combineren, bijvoorbeeld de Rockies en de oostkust, met een binnenlandse vlucht ertussen. Ook een reis naar de Yukon of de maritieme provincies wordt dan haalbaar. Reken voor zo’n reis wel op hogere kosten, want binnenlandse vluchten in Canada zijn relatief duur.
Tips om de afstanden te overbruggen
- Open jaw-ticket: vlieg naar de ene stad en terug vanaf een andere, bijvoorbeeld heen naar Calgary en terug vanaf Vancouver. Zo hoef je niet terug te rijden.
- Binnenlandse vluchten: Air Canada, WestJet en een paar budgetmaatschappijen vliegen tussen de grote steden. Boek op tijd voor de beste prijzen.
- Camper: een camper is populair in West-Canada. Je bespaart op hotels en kunt op mooie campings in de nationale parken staan. Reserveer campings in de zomer ruim vooraf.
- Treinen: de trein is in Canada vooral een belevenis. Naast The Canadian rijdt de Rocky Mountaineer, een luxe toeristentrein tussen Vancouver en de Rockies, en verbindt VIA Rail de steden in het oosten.
- Veerboten: aan de west- en oostkust zijn veerboten onmisbaar, bijvoorbeeld van Vancouver naar Vancouver Island of van Nova Scotia naar Newfoundland.
- Plan rustdagen: lange autoritten zijn vermoeiend. Plan na elke paar reisdagen een dag zonder rijden.
Nationale parken: ook groot
Canada heeft 48 nationale parken en nationale parkreservaten, beheerd door Parks Canada. Samen beslaan ze honderdduizenden vierkante kilometers. Veel parken zijn groter dan Nederlandse provincies. Banff National Park, het oudste nationale park van Canada uit 1885, is ongeveer 6.640 vierkante kilometer groot, groter dan de provincie Gelderland. Jasper is met ongeveer 11.000 vierkante kilometer het grootste park in de Canadese Rockies. Voor een bezoek aan de nationale parken heb je een pas nodig. Met de jaarlijkse Discovery Pass heb je toegang tot alle parken van Parks Canada.
De grootste steden van Canada
Ondanks de enorme omvang van het land zijn de Canadese steden niet extreem groot. Toronto is met ruim zes miljoen inwoners in de metropoolregio de grootste stad. Daarna volgen Montreal met ruim vier miljoen, Vancouver met bijna drie miljoen en Calgary, Edmonton en Ottawa met elk ongeveer anderhalf miljoen. Ter vergelijking: in Montreal wordt vooral Frans gesproken, en het is na Parijs een van de grootste Franstalige steden ter wereld. Canada is officieel tweetalig, met Engels en Frans als officiële talen.
Ruimte voor wilde dieren
Een groot voordeel van zo’n enorm en dunbevolkt land is de ruimte voor wilde dieren. In de Rockies zie je met een beetje geluk grizzlyberen, zwarte beren, elanden, wapiti’s, bergschapen en bergeiten langs de weg. Rijd rustig, houd afstand en stap nooit uit om een beer te fotograferen. Aan de westkust, rond Vancouver Island, spot je orka’s, bultruggen en zeeleeuwen. In Quebec, bij Tadoussac, komen in de zomer walvissen de Sint-Laurensrivier op, waaronder de witte beloega. In Churchill, aan de Hudsonbaai in Manitoba, verzamelen zich in oktober en november ijsberen die wachten tot het zee-ijs bevriest. Churchill is niet over de weg bereikbaar, alleen per trein of vliegtuig, wat opnieuw laat zien hoe groot en afgelegen delen van Canada zijn.
Canada en Nederland: een bijzondere band
Hoewel Canada zo’n 240 keer zo groot is als Nederland, hebben de twee landen een bijzondere band. Canadese soldaten speelden in 1944 en 1945 een grote rol bij de bevrijding van Nederland. Tijdens de oorlog verbleef prinses Juliana met haar dochters in Ottawa, waar prinses Margriet in 1943 werd geboren. Als dank stuurt Nederland sindsdien elk jaar tulpenbollen naar Ottawa. Daaruit groeide het Canadian Tulip Festival, dat elk voorjaar in mei wordt gehouden. Na de oorlog emigreerden ook veel Nederlanders naar Canada. Vandaag hebben ruim een miljoen Canadezen Nederlandse voorouders.
Hoe groot voelt Canada als reiziger?
Op de kaart zie je het misschien niet meteen, maar in Canada merk je de grootte vooral onderweg. Je rijdt soms uren door bos zonder dorp of tankstation. Een “korte” rit naar het volgende nationale park kan een halve dag kosten. En wie in Toronto woont, heeft vaak nog nooit de Rockies gezien, omdat het verder is dan een vlucht van Amsterdam naar Griekenland. Canadezen rekenen afstanden daarom vaak in uren in plaats van kilometers. Neem dat over bij het plannen van je reis: kijk niet alleen naar de afstand, maar ook naar de rijtijd, stops en het seizoen. In de winter kunnen sneeuw en ijs een rit van drie uur verdubbelen, en sommige bergpassen gaan dan tijdelijk dicht.
Leuke weetjes over de grootte van Canada
- De grens tussen Canada en de Verenigde Staten is de langste landgrens ter wereld tussen twee landen.
- Canada heeft de langste kustlijn ter wereld, vooral door de duizenden eilanden in het noorden.
- Baffin Island is het vijfde grootste eiland ter wereld.
- Wood Buffalo National Park, op de grens van Alberta en de Northwest Territories, is met bijna 45.000 vierkante kilometer groter dan Nederland.
- Het noordelijkste bewoonde punt van Canada, Alert op Ellesmere Island, ligt op ongeveer 800 kilometer van de Noordpool.
Veelgestelde vragen
Hoeveel vierkante kilometer is Canada?
Canada heeft een totale oppervlakte van ongeveer 9.984.670 vierkante kilometer, inclusief water. Bron: Wikipedia.
Is Canada groter dan de Verenigde Staten?
Qua totale oppervlakte is Canada groter dan de VS; qua landoppervlak zijn de Verenigde Staten iets groter. Bron: Wikipedia.
Hoeveel tijdzones heeft Canada?
Canada heeft zes tijdzones, van Newfoundland Time in het oosten tot Pacific Time in het westen. Bron: Wikipedia.
Wat is de grootste provincie van Canada?
Quebec is de grootste provincie; het territorium Nunavut is nog groter. Bron: Wikipedia.
Hoe lang is de Trans-Canada Highway?
De Trans-Canada Highway is ongeveer 7.821 kilometer lang en verbindt de oostkust met de westkust. Bron: Wikipedia.
Uitgelichte afbeelding: Gorgo via Wikimedia Commons (licentie: Public domain). Bron: File:Moraine Lake 17092005.jpg.
